موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و پاکستان در آستانه نهایی شدن است

به گزارش مجله ساختمان به نقل از مهر، امضای سند تفاهم‌نامه همکاری‌های اقتصادی ایران و پاکستان، فصل جدیدی در روابط اقتصادی دو کشور و به‌ویژه در حوزه حمل‌ونقل و ترانزیت منطقه‌ای گشوده است. امین ترفع، رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت راه و شهرسازی، در گفتگو با مهر، حمل‌ونقل را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای این همکاری‌ها معرفی کرد که نقش تعیین‌کننده‌ای در گسترش مبادلات اقتصادی میان دو کشور خواهد داشت.

یکی از دستاوردهای مهم این تفاهم‌نامه، احیای کریدور ریلی تهران-اسلام‌آباد-استانبول است. این مسیر ریلی، که سابقه‌ای طولانی در تاریخ ارتباطات ایران و پاکستان دارد، پس از سال‌ها عدم فعالیت، با توافق سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه، آماده‌ی راه‌اندازی مجدد با ترددهای منظم و هفتگی می‌شود. این توافق، گامی حیاتی در توسعه این کریدور و افزایش حجم مبادلات تجاری به‌شمار می‌رود.

ترفع با اشاره به ضرورت به‌روزرسانی خطوط ریلی مشترک، به‌ویژه مسیر زاهدان-میرجاوه که نزدیک به یک قرن قدمت دارد، بر لزوم بازسازی و نوسازی آن با استانداردهای جدید تاکید کرد. این پروژه، نه تنها موجب افزایش کارایی و سرعت حمل‌ونقل ریلی خواهد شد، بلکه می‌تواند به بهبود کیفیت و ایمنی سفر نیز کمک کند.

در همین راستا، فعال‌سازی مجدد ظرفیت ترانزیتی از پاکستان تا ترکیه با توان و کارایی بالاتر، در نشست اخیر کمیسیون مشترک دو کشور مورد توافق قرار گرفت. اگرچه در حال حاضر، حجم جابه‌جایی در ترانزیت ریلی محدود است، اما با راه‌اندازی مجدد قطار ترانزیتی ایران و پاکستان از هفته گذشته، گام نخست در این مسیر برداشته شده است. این برنامه در ابتدا با حجم محدود آغاز می‌شود، اما با ارتقای ظرفیت خطوط، زمینه افزایش حجم حمل‌ونقل و کاهش هزینه‌های ترانزیتی فراهم خواهد شد.

در کنار محور ریلی، توسعه حمل‌ونقل جاده‌ای نیز در دستور کار قرار دارد. با توجه به اینکه در حال حاضر بخش عمده مبادلات تجاری ایران و پاکستان از طریق حمل‌ونقل جاده‌ای انجام می‌شود، دو کشور بر افزایش ظرفیت پایانه‌های مرزی موجود، از جمله توسعه پایانه‌های مرزی میرجاوه و ریمدان، و همچنین تجهیز و تقویت پایانه مرزی پیشین تاکید دارند. این اقدامات، به افزایش تردد زمینی و تسهیل مبادلات تجاری کمک خواهد کرد.

با توجه به هدف‌گذاری دو کشور برای دستیابی به حجم ۱۰ میلیارد دلار تجارت سالانه، ضرورت افزایش تردد کامیون‌ها در مرزهای زمینی به طور قابل توجهی احساس می‌شود. برای تحقق این هدف بلندپروازانه، روزانه حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ کامیون باید از مرزهای زمینی مشترک تردد کنند. این امر، نیازمند تحولی اساسی در زیرساخت‌های پایانه‌های مرزی و ارتقای چشمگیر ظرفیت آنها است.

موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و پاکستان نیز از دیگر محورهای مهم بیست‌ودومین کمیسیون مشترک اقتصادی بود که مراحل نهایی خود را طی می‌کند. دو طرف توافق کردند که ضمائم مربوط به کالاهایی که قرار است از تعرفه‌های گمرکی معاف شوند، هرچه سریع‌تر بررسی و نهایی شود تا پیش از برگزاری بیست‌وسومین نشست کمیسیون مشترک، زمینه برقراری رژیم تجارت آزاد میان دو کشور فراهم گردد. این امر می‌تواند نقش کلیدی در افزایش حجم مبادلات و تقویت روابط اقتصادی دو کشور داشته باشد.

به طور کلی، امضای این تفاهم‌نامه و توافقات حاصل‌شده در کمیسیون مشترک اقتصادی، نشان از عزم جدی دو کشور برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای افزایش حجم مبادلات تجاری دارد. با توجه به موقعیت جغرافیایی دو کشور و ظرفیت‌های بالقوه‌ی اقتصادی آنها، اجرایی شدن این طرح‌ها می‌تواند به تقویت روابط دوجانبه و نقش‌آفرینی بیشتر در منطقه منجر شود. هرچند چالش‌های پیش روی این پروژه‌ها، از جمله کمبود سرمایه گذاری و مشکلات زیرساختی، قابل چشم‌پوشی نیستند، اما اراده سیاسی و همکاری دو کشور می‌تواند به غلبه بر این موانع و تحقق اهداف از پیش تعیین شده کمک شایانی کند.

منبع: مهر