کاهش بیش از ۹۰ میلی‌متری بارش در کشور

به گزارش مجله ساختمان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سحر تاج‌بخش مسلمان، رئیس سازمان هواشناسی کشور، با ارائه گزارشی از وضعیت بارش‌های سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، از کاهش قابل توجه بارندگی‌ها در سطح کشور خبر داد. بر اساس این گزارش، میزان بارش‌ها در این دوره نسبت به میانگین نرمال، با کاهشی بیش از ۹۰ میلی‌متر مواجه شده است که این امر نگرانی‌هایی را در خصوص تأمین منابع آبی کشور به همراه داشته است.

تاج‌بخش مسلمان در تشریح جزئیات این گزارش، به استان‌هایی که بیشترین کاهش بارندگی را تجربه کرده‌اند اشاره کرد. به گفته وی، استان‌های هرمزگان و سیستان و بلوچستان از نظر درصد کاهش بارش، با کاهشی بیش از ۷۰ درصد، در صدر فهرست قرار دارند. با این حال، از نظر میزان بارش، استان‌های واقع در حاشیه رشته کوه زاگرس، به ویژه چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان، بیشترین کمبود بارش را داشته‌اند. این موضوع به ویژه از این جهت حائز اهمیت است که این مناطق، سرچشمه تأمین بسیاری از منابع آبی برای مناطق غربی و مرکزی ایران به شمار می‌روند و کاهش شدید بارش‌ها در این نواحی می‌تواند پیامد‌های جدی برای تأمین آب این مناطق داشته باشد.

رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به میانگین بارش نسبتاً بالای استان‌های حاشیه زاگرس، خاطرنشان کرد که کاهش ۴۰۰ میلی‌متری بارش در این مناطق، با توجه به میانگین سالانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متری، بسیار چشمگیر است. وی تأکید کرد که کم‌بارشی به معنای کاهش منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی است و هنگامی که آب سطحی کاهش می‌یابد یا وجود ندارد، برای تأمین نیاز‌های آبی، ناگزیر به استفاده از منابع زیرزمینی خواهیم بود که این امر، فشار مضاعفی را بر این منابع وارد می‌کند و می‌تواند منجر به کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و بروز مشکلات جدی در آینده شود.

در بخش دیگری از این گزارش، تاج‌بخش مسلمان به وضعیت بارشی استان تهران نیز اشاره کرد و گفت که متأسفانه، تهران نیز جزو استان‌هایی است که شرایط بارشی نامناسبی را تجربه می‌کند. اگرچه شاید از لحاظ مقدار بارش، تهران در زمره بدترین استان‌ها قرار نگیرد، اما با توجه به جمعیت و نیاز آبی بالای این استان، کمبود ۴۰ درصدی بارش می‌تواند اثرات بسیار سنگین‌تری را در تنش‌های اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته باشد. وی افزود که در شهر‌های بزرگ مانند تهران و مشهد، با وجود اینکه ممکن است میزان کم‌بارشی به اندازه سایر مناطق نباشد، اما به دلیل وجود منابع مصرف آب زیاد، مشکلات ناشی از کمبود آب بیشتر خواهد بود.

تاج‌بخش مسلمان در ادامه به وضعیت دمایی کشور نیز پرداخت و اظهار داشت که سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، سال نسبتاً گرمی بوده و دمای کل کشور حدود ۱.۲ درجه سانتی‌گراد از میانگین‌های بلندمدت بالاتر بوده است. با این حال، به گفته وی، میزان افزایش دما به اندازه سال آبی قبل از آن نبوده است، چرا که سال قبل به دلیل تأثیرات پدیده ال‌نینو، سال گرم‌تری را تجربه کرده بودیم. وی تصریح کرد که با این وجود، امسال نیز به صورت موردی، امواج گرمایی برخی از مناطق کشور را تحت تأثیر قرار داد و این گرما تا اواخر شهریور نیز در برخی مناطق ادامه یافت.

رئیس سازمان هواشناسی کشور در پایان سخنان خود تأکید کرد که اگرچه امسال رکورد دمایی جدیدی ثبت نشد، اما گرمای هوا دنباله‌دار و مداوم بود و مردم این موضوع را بیشتر احساس کردند. این اظهارات نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی و افزایش دما، به تدریج در حال تبدیل شدن به یک واقعیت ملموس در زندگی روزمره مردم هستند و ضرورت اتخاذ تدابیر جدی برای مقابله با این پدیده را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

با توجه به کاهش چشمگیر بارش‌ها و افزایش دما در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، لازم است که مسئولان و مردم، با همکاری یکدیگر، برای مدیریت بهینه منابع آب و کاهش اثرات منفی این تغییرات اقلیمی تلاش کنند. اتخاذ سیاست‌های صحیح در زمینه مصرف آب، توسعه روش‌های آبیاری نوین، بازسازی شبکه‌های آبرسانی و ترویج فرهنگ صرفه‌جویی در مصرف آب، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ منابع آبی کشور و کاهش آسیب‌پذیری در برابر خشکسالی کمک کند. همچنین، توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی و برنامه‌ریزی بر اساس این اطلاعات، می‌تواند در مدیریت بهتر منابع آب و کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی مؤثر باشد. در این راستا، نقش رسانه‌ها و مجله ساختمان در آگاهی‌بخشی به جامعه و ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب بسیار حائز اهمیت است.

منبع: سازمان هواشناسی کشور