یک کارشناس عراقی: اتصال شلمچه – بصره زمینه‌ساز توسعه اقتصادی عراق است

به گزارش مجله ساختمان به نقل از خبرنگار مهر، جاسم الحیدری، مدیر سابق طراحی و برنامه‌ریزی وزارت حمل‌ونقل عراق، در مصاحبه‌ای به تشریح ابعاد گوناگون اهمیت اتصال ریلی بین ایران و عراق پرداخت و آن را برای هر دو کشور حیاتی توصیف کرد.

الحیدری در ابتدای سخنان خود، بر اهمیت ویژه‌ای که دولت و ملت عراق برای این اتصال ریلی قائل هستند، تاکید کرد. او معتقد است این خط آهن، زمینه‌ساز ارتباط عراق با سایر کشورهای منطقه و جهان خواهد بود و نقش مهمی در توسعه اقتصادی و تجاری این کشور ایفا خواهد کرد. موقعیت جغرافیایی عراق به عنوان یک پل ارتباطی، این کشور را به یک مرکز ترانزیتی مهم تبدیل می‌کند و اتصال ریلی با ایران، این پتانسیل را به حداکثر می‌رساند.

وی در ادامه افزود، این اتصال ریلی نه تنها برای عراق، بلکه برای ایران نیز منافع قابل توجهی به همراه خواهد داشت. ایران از طریق این خط آهن می‌تواند به کشورهای همسایه عربی عراق دسترسی پیدا کند و حجم مبادلات تجاری خود را با این کشورها افزایش دهد. این امر به ویژه در شرایطی که ایران به دنبال گسترش روابط اقتصادی خود با کشورهای منطقه است، از اهمیت بسزایی برخوردار است.

الحیدری با اشاره به پیوندهای عمیق فرهنگی و مذهبی بین دو کشور و همچنین افزایش روزافزون تعداد گردشگران مذهبی، تفریحی و درمانی بین ایران و عراق، بر ضرورت ایجاد یک شبکه حمل‌ونقل ریلی کارآمد و چندمنظوره تاکید کرد. او معتقد است که زیرساخت‌های حمل‌ونقل موجود، پاسخگوی نیازهای رو به رشد این تبادلات نیست و باید با سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید، این ضعف را برطرف کرد.

مدیر سابق طراحی و برنامه‌ریزی وزارت حمل‌ونقل عراق، ضعف ساختارهای حمل‌ونقل بین دو کشور را مشهود دانست و تصریح کرد که اهمیت حمل‌ونقل زمینی، به ویژه حمل‌ونقل ریلی، در توسعه اقتصادی و رونق صنعت گردشگری بر کسی پوشیده نیست. وی با بیان اینکه استفاده از قطار مزایای متعددی از جمله ظرفیت بالای انتقال کالا و مسافر و همچنین کاهش هزینه‌ها نسبت به حمل‌ونقل هوایی را به همراه دارد، خواستار توجه بیشتر به این حوزه شد.

با وجود مزایای فراوان حمل‌ونقل ریلی، شبکه‌های جاده‌ای و ریلی موجود بین ایران و عراق با توجه به رشد چشمگیر گردشگران و افزایش حجم مبادلات کالا، از ظرفیت کافی برخوردار نیستند و نیازمند تقویت و توسعه هستند. الحیدری در این زمینه پیشنهاد داد که علاوه بر خط ریلی شلمچه – بصره که به عنوان در دسترس‌ترین پروژه اتصال ریلی بین دو کشور شناخته می‌شود، باید برنامه‌ریزی‌های لازم برای ایجاد خطوط ریلی دیگر از مسیرهای مهران – بدره و خانقین – خسروی نیز انجام شود. این امر می‌تواند به توزیع بار ترافیکی و تسهیل رفت‌وآمد زائران و گردشگران کمک شایانی کند.

الحیدری با تاکید بر اینکه حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای مکمل یکدیگر هستند، گفت: توسعه خطوط ریلی به معنای آسیب رساندن به حمل‌ونقل جاده‌ای نیست، بلکه این دو حوزه می‌توانند در کنار یکدیگر به تکامل برسند و یک سیستم حمل‌ونقل جامع و کارآمد را شکل دهند. او معتقد است که ارتباط ریلی بدون ارتباط جاده‌ای کامل نخواهد بود و برای دستیابی به یک سیستم حمل‌ونقل یکپارچه، باید هر دو حوزه را به طور همزمان توسعه داد.

وی با اشاره به امکان اتصال خط ریلی شلمچه – بصره به پروژه جاده توسعه عراق، این موضوع را یک مزیت بزرگ برای این خط آهن دانست. به گفته الحیدری، این خط ریلی می‌تواند در آینده به پروژه مشترک جاده توسعه عراق و ترکیه متصل شود و از این طریق یک شبکه گسترده از حمل‌ونقل ریلی در منطقه شکل گیرد. این شبکه می‌تواند نقش مهمی در تسهیل تجارت و ترانزیت کالا بین کشورهای مختلف ایفا کند و به رونق اقتصادی منطقه کمک کند.

البته تشکیل چنین شبکه‌ای مستلزم تکمیل پروژه جاده توسعه است که اجرای آن ممکن است چندین سال به طول انجامد. با این حال، الحیدری معتقد است که با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری بین کشورهای ذی‌نفع، می‌توان این پروژه را در اسرع وقت به اتمام رساند و از مزایای آن بهره‌مند شد.

الحیدری در ادامه به سابقه طولانی مذاکرات بین ایران و عراق در خصوص خط ریلی شلمچه – بصره اشاره کرد و گفت: این پروژه حدود دو دهه است که در دستور کار دو کشور قرار دارد، اما به دلیل وجود موانع فنی و سیاسی، به ویژه در طرف عراقی، تاکنون به نتیجه نهایی نرسیده است. یکی از مهم‌ترین این موانع، ادعای تعارض این پروژه با توسعه بندر فاو بوده است که باعث ایجاد تردید در بین برخی از مقامات عراقی شده است.

با این حال، الحیدری ابراز امیدواری کرد که با توجه به آخرین توافقات صورت گرفته بین مقامات ایران و عراق، این موانع برطرف شده و پروژه به زودی به مرحله اجرا درآید. بر اساس این توافق، ایران متعهد به مین‌روبی ۱۶ کیلومتر ابتدایی مسیر و احداث پل بازشوی ۸۰۰ متری بر روی شط‌العرب شده و طرف عراقی نیز موظف به احداث خط ریلی ۳۳ کیلومتری است.

در پایان، الحیدری با تأکید بر اهمیت خط ریلی شلمچه – بصره، از وزارت راه و شهرسازی ایران خواست تا به عنوان متولی پروژه، تعهدات خود را در اسرع وقت به پایان رسانده و همزمان پیگیری جدی برای اجرای تعهدات طرف عراقی نیز داشته باشد. وی معتقد است که با تکمیل این پروژه، گام مهمی در راستای توسعه روابط اقتصادی و فرهنگی بین دو کشور برداشته خواهد شد و منافع مشترک بسیاری حاصل خواهد شد.

منبع: مهر