راه‌آهن کرمانشاه – خسروی تکمیل‌کننده راه‌آهن شلمچه – بصره

به گزارش وبسایت مجله ساختمان به نقل از خبرگزاری مهر، یک کارشناس صنعت ریلی با اشاره به اهمیت راهبردی پروژه راه‌آهن کرمانشاه-خسروی، آن را یکی از دو مسیر کلیدی برای اتصال ریلی ایران به عراق و فعال‌سازی کریدور شرقی-غربی کشور دانست.

محمدجواد شاهجویی در گفتگو با وبسایت مجله ساختمان توضیح داد که در حال حاضر، تنها مسیر ریلی ایران در کریدور شرق به غرب، اتصال ناقصی به ترکیه دارد. وجود دریاچه وان در این مسیر، شبکه ریلی را دچار گسستگی کرده و ظرفیت و سرعت حمل‌ونقل کالا را کاهش داده است. به گفته او، پیگیری‌های دو دهه‌ای ایران برای رفع این مشکل، حتی با پیشنهاد سرمایه‌گذاری، بی‌نتیجه مانده است. در نتیجه، اتصال ریلی به عراق می‌تواند نقش مکملی برای تکمیل این کریدور ایفا کند.

این کارشناس افزود که اهمیت این پروژه تنها به ترانزیت محدود نمی‌شود، زیرا عراق یکی از شرکای تجاری اصلی ایران است و حجم بالایی از تبادل کالا و مسافر میان دو کشور جریان دارد. مناسبت‌هایی مانند اربعین و سفرهای زیارتی به عتبات عالیات و مشهد، تردد زائران را به یک نیاز دائمی تبدیل کرده و توسعه خطوط ریلی مانند کرمانشاه-خسروی می‌تواند ایمنی و سرعت این سفرها را افزایش دهد.

مقایسه راهبردی دو مسیر ریلی به عراق

شاهجویی با مقایسه دو پروژه ریلی اتصال به عراق بیان کرد: «هرچند پروژه راه‌آهن شلمچه-بصره به دلیل کوتاهی مسیر و هزینه کمتر، توجه بیشتری را به خود جلب کرده است، اما راه‌آهن کرمانشاه-خسروی از نظر جغرافیایی، پتانسیل نزدیک کردن دو پایتخت، تهران و بغداد را دارد و از این منظر راهبردی‌تر است.» او تأکید کرد که مسیر کرمانشاه-خسروی با وجود طولانی‌تر و دشوارتر بودن، فرصت توسعه صادرات، افزایش تبادلات تجاری و دسترسی پایدار به بازار عراق را فراهم می‌کند.

وی با تأکید بر لزوم پیشبرد همزمان هر دو پروژه، گفت که با توجه به حجم بالای تبادل زائر و کالا، تکمیل سریع خطوط شلمچه-بصره و کرمانشاه-خسروی برای تحقق منافع مشترک ایران و عراق ضروری است.

جزئیات فنی و مراحل اجرایی

این کارشناس صنعت ریلی در تشریح جزئیات مسیر گفت که با تکمیل زنجیره ریلی تهران-همدان-ملایر-کرمانشاه، بستر برای اجرای پروژه اتصال به مرز خسروی فراهم شد. طبق طرح، مسیر از کرمانشاه تا اسلام‌آباد غرب امتداد یافته و سپس یک شاخه اصلی به سمت مرز خسروی می‌رود. از مرز خسروی تا شهر خانقین در خاک عراق نیز یک مسیر ۲۷ کیلومتری در منطقه دشتی وجود دارد که اجرای آن ساده و کم‌هزینه است. از خانقین تا بغداد نیز ۱۸۲ کیلومتر خط آهن فرسوده وجود دارد که بازسازی آن بسیار کم‌هزینه‌تر از احداث خط جدید خواهد بود.

به گفته وی، مسیر شلمچه-بصره نیز پس از تکمیل، برای اتصال به شهرهای نجف، کربلا و بغداد نیازمند بازسازی گسترده خطوط قدیمی است. مسیر کامل کرمانشاه-بغداد حدود ۴۷۲ کیلومتر است که عملیات اجرایی بخش ۲۶۳ کیلومتری آن در داخل ایران آغاز شده است.

چالش اصلی: محدودیت منابع مالی

شاهجویی دلیل اصلی تأخیر در پروژه کرمانشاه-خسروی را محدودیت‌های بودجه‌ای عنوان کرد و گفت: «تقریباً تمام پروژه‌های زیربنایی کشور به بودجه عمومی دولت وابسته هستند که با چالش‌های جدی در حجم و تخصیص مواجه است.» او افزود که برخلاف پروژه شلمچه-بصره که موانع سیاسی و فنی داشت، این پروژه در بخش داخلی مانع جدی نداشته و با تأمین مالی کافی، تاکنون به بهره‌برداری می‌رسید.

این کارشناس هشدار داد که با نرخ فعلی تخصیص بودجه، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام کشور بیش از ۸۰ سال زمان خواهد برد. او راه‌حل را حرکت به سمت روش‌های نوین تأمین مالی مانند جذب سرمایه‌گذاری غیردولتی و مشارکت عمومی-خصوصی دانست. به گفته شاهجویی، پروژه کرمانشاه-خسروی در صورت تزریق یکجای منابع، ظرف ۲ تا ۳ سال تکمیل می‌شود و می‌تواند با کاهش مصرف سوخت و تلفات جاده‌ای، تأثیر مثبتی بر اقتصاد کشور بگذارد.

عملیات ریل‌گذاری راه‌آهن کرمانشاه – خسروی آغاز شد

بر اساس این گزارش، روز چهارشنبه، ۹ مهر، عملیات ریل‌گذاری ۱۱۵ کیلومتر از مسیر راه‌آهن کرمانشاه-اسلام‌آباد با حضور ویدئوکنفرانسی فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، آغاز شد. این بخش که با استفاده از ۱۸ هزار تن ریل اجرا می‌شود، قسمتی از مسیر ۲۶۳ کیلومتری راه‌آهن کرمانشاه-خسروی است.

هوشنگ بازوند، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، در این مراسم اعلام کرد که این طرح بخشی از راهگذر ریلی شرق به غرب است و ایران را به عراق و سواحل مدیترانه متصل خواهد کرد. وی افزود این مسیر کوتاه‌ترین راه ارتباط ریلی به شهرهای زیارتی عراق است و می‌تواند تحولی در جابه‌جایی مسافر و ترانزیت کالا ایجاد کند.

بازوند پیشرفت فیزیکی عملیات زیرسازی کل مسیر کرمانشاه-خسروی را ۵۳ درصد و در محدوده کرمانشاه تا اسلام‌آباد ۸۳ درصد اعلام کرد. به گفته او، این خط ریلی شامل ۱۲ ایستگاه خواهد بود و علاوه بر توسعه اقتصادی استان‌های غربی، جایگاه ژئوپلیتیک ایران را در منطقه ارتقا خواهد داد.

منبع: مهر