مشاور وزیر راه: در صورت وقوع زلزله در تهران، فاجعه ملی به بار خواهد آورد

به گزارش وبسایت مجله ساختمان به نقل از خبرگزاری مهر، اطهره نژادی، مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی، روز دوشنبه ۲۱ مهر در «نشست تخصصی روز جهانی کاهش خطر سوانح» اعلام کرد که این مناسبت نباید تنها یک شعار باشد، بلکه باید به ایده‌هایی قابل اجرا برای کشور منجر شود.

وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از تصمیم‌گیری‌های ناهماهنگ و بدون توجه به شرایط زمانی و مکانی، اظهار داشت: «سرزمین ما از ایده‌های عاریتی و تصمیمات بدون هماهنگی مسئولان آسیب دیده است. باید توجه داشت که تاب‌آوری زمین، جامعه و طبیعت دارای محدودیت است.»

نژادی افزود که این محدودیت‌ها در طبیعت با عنوان «آستانه‌های اکولوژیک»، در شهرها با مفهوم «پایداری» و در اجتماع با «جامعه سازگار» شناخته می‌شوند. او برای درک بهتر مفاهیم «آمایش سرزمین» یا «برنامه‌ریزی فضایی»، از استعاره هنر استفاده کرد و گفت: «وقتی از بداهه‌نوازی سخن می‌گوییم، یعنی از هماهنگی فاصله گرفته‌ایم.»

مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی تصریح کرد: «زمان یک خط ممتد نیست، بلکه مجموعه‌ای از لحظات با ویژگی‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی متفاوت است. مکان نیز یک بستر ثابت نیست، بلکه صحنه‌ای از تغییرات مداوم است. اشتباه رایج مدیران این است که با نگاهی ثابت به بستر، برای آن برنامه‌ریزی می‌کنند.»

وی وضعیت کنونی جهان را پیچیده و متناقض توصیف کرد و گفت: «در چنین جهانی، انسان‌ها و شهرها ملودی خود را می‌نوازند، بدون آنکه به یک هارمونی کلی متعهد باشند.» نژادی تهران امروز را نمونه‌ای از «بداهه‌نوازی بدون هارمونی» دانست که در آن هر بخش، سازمان و شهروند مسیر خود را می‌رود و یک قطعه هماهنگ شهری نواخته نمی‌شود. به گفته او، این تغییرات رصد نمی‌شود و تاب‌آوری را از بین می‌برد.

این مقام مسئول تأکید کرد که تاب‌آوری به هماهنگی و ضرب‌آهنگ مشترک نیاز دارد و به معنای «هماهنگ شدن در بی‌نظمی» و «یافتن هارمونی در میان ناهماهنگی‌ها» است. او آمایش سرزمین را نیز «یافتن نظم در بی‌نظمی» تعریف کرد و گفت امروزه هارمونی شهرها در توانایی آن‌ها برای ادامه حیات در بحران‌ها جست‌وجو می‌شود.

نژادی شهرهایی مانند تهران، بم، گرگان، یزد و اهواز را در معرض تهدیدهایی دانست که نتیجه بی‌نظمی در مدیریت سرزمین، توسعه بی‌قاعده و ساخت‌وسازهای ناایمن هستند.

وی با اشاره به اهمیت پیشگیری گفت: «هر یک دلاری که برای کاهش خطر سوانح هزینه شود، بین ۴ تا ۷ دلار صرفه‌جویی در هزینه‌های پاسخ و بازسازی ایجاد می‌کند.» او افزود که در ایران، هزینه‌ها همچنان پس از وقوع حوادث انجام می‌شود، در حالی که بحران دیگر یک استثنا نیست، بلکه به قاعده‌ای برای کشور تبدیل شده است.

مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی هشدار داد که وقوع زلزله در مناطق متراکم و فرسوده تهران می‌تواند به دلیل تراکم جمعیت، فقر و بافت سست، یک «فاجعه ملی» ایجاد کند. این فاجعه نه‌تنها زیرساخت‌ها، بلکه پیوندهای اجتماعی گسترده ساکنان تهران با سایر نقاط کشور را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

با این حال، او مردم ساکن در این مناطق را یک «سرمایه عظیم» دانست و تأکید کرد که با مشارکت دادن آن‌ها در طرح‌های تاب‌آوری، می‌توان از ناهماهنگی، هماهنگی ساخت. به گفته وی، سرمایه‌گذاری در تاب‌آوری به معنای بازسازی پیوند میان انسان و سرزمین است.

نژادی همچنین بر لزوم «حکمرانی مؤثر» و درگیر کردن تمام بازیگران و گروه‌های تأثیرپذیر تأکید کرد. او به اصطلاح برنامه عمران ملل متحد با عنوان «توسعه مبتنی بر آگاهی از خطر» اشاره کرد و اطلاع‌رسانی مؤثر و ارائه داده‌های معتبر به مردم را ضروری دانست.

وی در پایان نتیجه‌گیری کرد که استفاده از ظرفیت‌های دیجیتال، نوآوری و بهبود سیستم‌های مدیریت بحران می‌تواند مسیر آگاهی‌بخشی و پیشگیری را تقویت کرده و تاب‌آوری واقعی را در جامعه نهادینه کند.

منبع: خبرگزاری مهر