این حرکت بازار خودرو را به آتش می‌کشد

به گزارش وبسایت مجله ساختمان، عرضه خودروهای وارداتی در بورس کالا با قیمت‌هایی نزدیک به بازار آزاد به تردیدها درباره کارآمدی این شیوه در حذف واسطه‌ها و تعدیل قیمت ها دامن زده است.

اولین سری عرضه خودروهای وارداتی فولکس واگن ID.UNYX در بورس کالا در ۱۳ آبان ماه صورت گرفت. در این عرضه، قیمت پایه برای این مدل خودرو سه میلیارد و ۹۳۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود که قیمت پایه کشف شده حدود چهار میلیارد و ۵۱۷ میلیون تومان رقم خورد و در نهایت قیمت تمام شده به پنج میلیارد و ۲۳۳ میلیون تومان رسید.

این در حالی است که قیمت بازار آزاد این خودرو پنج میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان تا حدود پنج میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان بود، یعنی عرضه آن در بورس کالا فقط چهار تا هفت درصد زیر قیمت بازار آزاد بود.

این رویداد، دوباره این پرسش را در ذهن دست اندرکاران صنعت و بازار خودرو ایجاد کرد که آیا عرضه خودرو در بورس می تواند جایگزین بهتری برای شیوه فعلی باشد یا آن گونه که وزارت صنعت می گوید، این کار فقط سبب افزایش قیمت ها می شود و دست دلالان را از بازار کوتاه نخواهد کرد.

به گفته سید محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت، هیچ کجای دنیا، عرضه خودرو در بورس اتفاق نمی افتد. عرضه خودرو باید به صورت رقابتی و از طریق بازار انجام شود، نه از طریق بورس.

شورای رقابت نیز در این زمینه نظر درستی داشته و خودرو باید در شرایط رقابتی به مردم عرضه شود. حتی در خردادماه امسال که دوباره بحث عرضه خودرو از سوی شرکت ایران خودرو در بورس داغ شد، بار دیگر شورای رقابت و وزارت صنعت به آن واکنش تندی نشان دادند.

سپهر دادجوی توکلی سخنگوی شورای رقابت با تاکید بر اجرای دستورالعمل مصوبه ۵۴۳ اعلام کرد که با توجه به اختیار مصرح در فصل نهم قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ با هرگونه رفتار در بازار خودرو که ناقض این دستورالعمل باشد، مخالف است.

پس از آن بود که مهرداد خسروی، مدیرکل سابق دفتر صنایع خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت با انتقاد از عرضه خودرو در بورس کالا تأکید کرد که روش نه تنها به شفافیت و تعادل بازار کمک نکرده، بلکه مشکلات تازه‌ای را هم در پی داشته است.

وی بیان کرد که تجربه چند سال اخیر نشان می‌دهد که عرضه خودرو در بورس کالا نتوانسته است اهداف مورد نظر را محقق کند. مهمترین اشکال این سازوکار، ایجاد نوعی رانت جدید برای افراد و شرکت‌هایی است که امکان حضور مستمر در فرآیند خرید دارند.

مدیرکل سابق دفتر صنایع خودروی وزارت صنعت در همان زمان گفته بود که به دلیل محدودیت عرضه و تقاضای بالا، رقابت در بورس موجب رشد قیمت‌ها می‌شود و خودرو عملاً گران‌تر از نرخ کارخانه به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسد.

خسروی همچنین درباره دلیل سوم مخالفت با عرضه خودرو در بورس گفته بود که بخش زیادی از مردم به دلیل نداشتن دانش یا امکانات لازم برای حضور در بورس از این فرآیند حذف می‌شوند و در نهایت مجبورند خودرو را از بازار آزاد با قیمت بالاتر تهیه کنند.

در این باره، مجید جلیلی، کارشناس صنعت خودرو معتقد است که عرضه هر کالایی در بورس شرایط خود را دارد و بخشی از این شرایط به ویژگی کالا و بخشی دیگر به قرارداد کالا بر می‌گردد.

وی عنوان کرد که برای عرضه هر کالایی در بورس باید به ویژگی‌های عرضه آن از جمله قیمت پایه، نوسان بازار، حجم عرضه و فاصله بین عرضه‌ها توجه داشت تا این قرارداد استاندارد باشد.

جلیلی همچنین ابراز کرد که عرضه و تقاضا باید منصفانه باشد و حتی اگر فرض کنیم خودروی خارجی دارای قیمت مرجع است و توسط بازار دستکاری نمی شود، برای ۳۰ دستگاه عرضه به طور قطع، تقاضا زیاد بوده است که توازن میان عرضه و تقاضا وجود نداشته است.

وی با انتقاد از ارز چند نرخی برای واردات خودرو تصریح کرد که برای واردات خودرو به واردکنندگان ارز دولتی حدود ۷۰ هزار تومانی اختصاص پیدا می کند تا قیمت عرضه شده در بازار به خاطر ارز دولتی، به نفع خریدار و دارای صرفه اقتصادی باشد اما با نزدیک شدن فاصله خودرو در بورس به بازار آزاد این توجیه ندارد.

منبع: وبسایت اطلاعات آنلاین