اعمال بسته های تشویقی شهرسازانه در ۶۴۹ شهر کشور

به گزارش مجله ساختمان به نقل از خبرگزاری مهر، محمد جمور، با ارائه گزارشی از عملکرد شرکت بازآفرینی شهری ایران در سال ۱۴۰۳، از تحقق بیش از ۹۰ درصدی اهداف نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده در کشور خبر داد. این اظهارات پس از برگزاری مجمع عمومی این شرکت و با استناد به مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی مبنی بر اعمال بسته‌های تشویقی در ۳۳۳ شهر و بسته‌های بومی در ۳۱۶ شهر مطرح شد.

جمور با تشریح جزئیات این بسته‌های تشویقی، آن‌ها را در چهار محور اصلی اداری، مالی، کالبدی-شهرسازانه و زمین و مسکن معوض دسته‌بندی کرد و هدف از این مشوق‌ها را مقرون‌به‌صرفه کردن نوسازی برای مردم عنوان کرد. وی همچنین از تصویب صورت‌های مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ در مجمع عمومی شرکت بازآفرینی شهری خبر داد.

عضو هیئت مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران با تأکید بر اهمیت نقش مردم در تحقق اهداف بازآفرینی شهری، سال ۱۴۰۳ را سال گسترش واقعی بازآفرینی با محوریت مردم دانست. وی در این راستا به فعال‌سازی ظرفیت‌های محلی اشاره کرد و افزود: از ۸۰ هزار واحد هدف‌گذاری شده در چارچوب ماده ۴۹ قانون برنامه هفتم، ۷۲ هزار و ۳۲۳ واحد تنها با استفاده از ظرفیت‌های موجود در مناطق مختلف ساخته شده است. این در حالی است که از ۲۳ هزار و ۹۸۵ واحد معرفی‌شده به بانک‌ها، کمتر از ۴ درصد موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند که نشان‌دهنده وجود موانعی در مسیر دسترسی به منابع مالی است.

جمور در ادامه سخنان خود، به وسعت بافت‌های هدف در سطح کشور اشاره کرد و گفت: مساحت کل این بافت‌ها ۱۷۷ هزار و ۲۴ هکتار است که شامل ۸۲ هزار و ۳۳۳ هکتار بافت فرسوده، ۶۰ هزار و ۲۵ هکتار سکونتگاه غیررسمی، ۳۲ هزار و ۶۵۵ هکتار بافت تاریخی و بیش از ۲ هزار هکتار بافت ناکارآمد ناشی از مخاطرات انسان‌ساخت می‌شود. این بافت‌ها میزبان بیش از ۲۰.۹ میلیون نفر در قالب ۵.۲۷ میلیون خانوار هستند که ۴۶ درصد واحدهای مسکونی آن‌ها ناپایدار است و نیازمند توجه ویژه در برنامه‌های بازآفرینی شهری هستند.

در حوزه سکونتگاه‌های غیررسمی، جمور از اجرای بیش از ۴۴۰ پروژه با اعتباری بالغ بر ۷ همت خبر داد. همچنین در بافت تاریخی، ۳۳۰ پروژه با هدف مرمت، مقاوم‌سازی و بهره‌برداری تعریف شده است که ۵۹ بنای ارزشمند تحت مالکیت شرکت را در بر می‌گیرد. از این تعداد، ۳۸ بنا در فهرست ملی به ثبت رسیده‌اند و ۱۶ بنا نیازمند مرمت اضطراری هستند. این اقدامات نشان‌دهنده تلاش برای حفظ و احیای میراث فرهنگی و تاریخی کشور در کنار نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده است.

علاوه بر این، در سال ۱۴۰۳، ۹۸ پروژه زیرساختی با اعتبار ۶۵ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسید و ۸۸ پروژه جدید با اعتبار بیش از ۲۱۲ میلیارد تومان آغاز شد. تأمین ۸۶ هزار تن قیر برای آسفالت معابر خاکی ۳۱۱ شهر نیز منجر به تکمیل بیش از ۱,۳۸۹ کیلومتر معبر شده است که نقش مهمی در بهبود دسترسی و کیفیت زندگی ساکنان این مناطق داشته است.

به گفته جمور، برگزاری ۶۲۷ جلسه ستاد شهرستانی و ۸۲ جلسه ستاد استانی و انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری با سازمان‌ها و نهادهای مختلف از جمله سازمان مدیریت بحران کشور و مجمع شهرداران کلانشهرها، نشان‌دهنده هماهنگی بین‌دستگاهی در راستای پیشبرد اهداف بازآفرینی شهری و ارتقای کیفیت زندگی در محلات هدف است. این هماهنگی‌ها به منظور تسهیل فرآیندها، کاهش موازی‌کاری‌ها و استفاده بهینه از منابع موجود صورت می‌گیرد.

موضوع بازآفرینی شهری از جمله موضوعات مهم و مورد توجه در سطح جهانی است، زیرا بسیاری از شهرها با چالش‌های مشابهی از جمله فرسودگی بافت‌های شهری، سکونتگاه‌های غیررسمی و مشکلات زیرساختی روبرو هستند. تجربیات موفق در این زمینه می‌تواند الگوهای مناسبی برای سایر کشورها ارائه دهد. برای مثال، برخی از شهرهای اروپایی با استفاده از رویکردهای مشارکتی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، توانسته‌اند بافت‌های فرسوده خود را احیا کرده و به فضاهای شهری جذاب و کارآمد تبدیل کنند.

با توجه به اهمیت موضوع بازآفرینی شهری در ایران، ضروری است که دولت و سایر نهادهای ذیربط با جدیت بیشتری به این موضوع بپردازند و با استفاده از تجربیات موفق داخلی و بین‌المللی، راهکارهای مناسبی برای نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان این مناطق ارائه دهند. تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی، ایجاد مشوق‌های مناسب برای سرمایه‌گذاران و مشارکت فعال مردم در فرآیند بازآفرینی می‌تواند نقش مهمی در تحقق این اهداف ایفا کند. به علاوه، توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی و حفظ هویت تاریخی و بومی مناطق هدف نیز از جمله نکات حائز اهمیت در برنامه‌های بازآفرینی شهری است.

منبع: خبرگزاری مهر