تشدید موج گرما در شش ماهه ابتدای امسال

به گزارش وبسایت مجله ساختمان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سید امیرحسین گرکانی، رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی، در یک نشست خبری اعلام کرد که با وجود افزایش جمعیت از دهه ۱۹۷۰، تلفات انسانی ناشی از سوانح در جهان کاهش یافته است. با این حال، او افزود که خسارات مستقیم مالی از سال ۲۰۰۰ تاکنون دو برابر شده است. به گفته وی، نوع مخاطرات نیز تغییر کرده و در حالی که زلزله و سیلاب کاهش یافته، پدیده‌های اقلیمی مانند طوفان، گردوغبار و گرمای شدید افزایش یافته‌اند.

گرکانی اظهار داشت که این پژوهشکده از سال ۱۴۰۲، ثبت و پایش مخاطرات اصلی کشور را آغاز کرده است. داده‌ها نشان می‌دهد در شش ماه نخست سال ۱۴۰۴، وقوع طوفان‌های گردوغبار، آتش‌سوزی در جنگل‌ها، مراتع، صنایع و ساختمان‌ها و موج گرما نسبت به دوره مشابه در سال ۱۴۰۳ افزایش داشته است. او بر لزوم سرمایه‌گذاری برای کاهش خطر و اجرای «عدالت فضایی» تأکید کرد و گفت منابع محدود باید پیش از وقوع بحران و در مرحله پیشگیری هزینه شوند. وی «عدالت فضایی» را به معنای ایجاد فرصت برابر برای زندگی ایمن تمام شهروندان دانست و تأکید کرد نظام بودجه‌ریزی باید به مناطق کم‌برخوردار و پرخطر توجه ویژه‌ای داشته باشد.

نگاه ایستا به سرزمین؛ خطای برنامه‌ریزی

اطهره نژادی، مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی، در این نشست یکی از خطاهای برنامه‌ریزی کشور را «نگاه ایستا به سرزمین» عنوان کرد. او تأکید کرد که بحران در ایران دیگر یک استثناء نیست و به قاعده‌ای ثابت تبدیل شده است. به گفته نژادی، توسعه بی‌رویه و بی‌توجهی به اقلیم، شهرها را فرسوده و آسیب‌پذیر کرده است. وی همچنین بر ضرورت استفاده از سرمایه اجتماعی مردم در آموزش و بازسازی برای افزایش تاب‌آوری و لزوم دسترسی عمومی به اطلاعات معتبر برای «حکمرانی مؤثر» تأکید کرد.

سرمایه‌گذاری اندک در پیشگیری از بحران

مصطفی محقق، هماهنگ‌کننده ارشد مرکز آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل برای توسعه اطلاعات مدیریت سوانح (اپدیم)، اعلام کرد که هزینه مستقیم سوانح در جهان بیش از ۲۰۲ میلیارد دلار و خسارت‌های غیرمستقیم آن حدود ۲.۲ تریلیون دلار است. او افزود که در دو دهه گذشته، بیش از ۹۵ درصد خسارت‌ها ناشی از حوادث قابل‌پیشگیری مانند زلزله، سیل و خشکسالی بوده است. با این حال، کمتر از دو درصد از کمک‌های بین‌المللی و تنها یک درصد از بودجه‌های عمومی به پیشگیری اختصاص می‌یابد. محقق این روند را ناپایدار خواند و سرمایه‌گذاری در تاب‌آوری را یک ضرورت برای توسعه پایدار دانست.

لزوم تغییر رویکرد از واکنش به پیشگیری

سید حسین کاظمی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس، نیز گفت که الگوی جهانی مدیریت سوانح از «واکنش‌محور» به «توسعه‌پایه» تغییر کرده است، اما در ایران همچنان بودجه‌ها صرف پاسخ و بازسازی می‌شود. او هشدار داد که این الگو کشور را در «تله هزینه تأخیری» گرفتار کرده است. کاظمی با تأکید بر لزوم اصلاح رویکردهای مالی، افزود: «هر دلار سرمایه‌گذاری در پیشگیری، حداقل سه دلار از خسارت‌ها را کاهش می‌دهد.» او «لایه‌بندی مالی ریسک» از طریق بودجه، بیمه و بازار را راهکاری کلیدی برای مدیریت بحران دانست.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان